ياكوب ادوارد پولاك ( مترجم : كيكاووس جهان دارى )
7
سفرنامه پولاك ( ايران و ايرانيان ) ( فارسى )
25 شهر رجب المرجب سنه 1270 كار چاپ آن پايان و اندكى بعد انتشار يافت . » « 1 » ( وقايع اتفاقيه نمرهء 157 پنجشنبه چهارم جمادى الاولى 1270 ، ص 2 ) « اولين آموزش بالينى شاگردان طب درآوردن سنگ مثانه بوده است كه به وسيلهء دكتر پولاك و حكيم روس ( ظاهرا طبيب سفارت روس ) عمل شده است » . ( وقايع اتفاقيه نمرهء نود و نهم ، ص 2 ) راهنماى دانشكدهء پزشكى نيز مطلبى دربارهء يكى از شاگردان پولاك دارد كه ذكر آن در اين مقام بىمناسبت نيست ( ص 49 ) : « ميرزا رضا پسر مرحوم حاجى ميرزاى مقيم مستوفى علىآبادى مازندرانى كه به ميرزا رضاى دكتر معروف بود ، پس از اينكه در سال 1277 از تحصيلات پزشكى خود در پاريس فراغت يافت و به ايران آمد به سمت معلم طب جديد در دار الفنون منصوب شد . ميرزا رضا از شاگردان خوب دكتر پولاك بود و ظاهرا دومين
--> ( 1 ) در كتابنامهء علوم ايران تهيه و تنظيم غلامحسين صدرى افشار از انتشارات مركز مدارك علمى ، مؤسسهء تحقيقات و برنامهريزى علمى و آموزشى ، تهران 1350 و فهرست مشترك كتابخانههاى ايران آثار زير از مؤلفات دكتر پولاك به ثبت رسيده است : 1 . رساله در معالجات و تدابير امراض نوبه و اسهال و مطبقه ، تهران 1269 قمرى . 2 . علاج الاسقام ترجمهء محمد حسين افشار ، تهران 1273 قمرى . 3 . كحالى ترجمهء محمد حسين افشار ، تهران . 4 . پاتولوژى ژنرال ترجمهء ناشناس ، نسخهء خطى دانشگاه 1 / 4603 مورخ 1277 قمرى . 5 . سمومات و ترياق ترجمهء ناشناس ، نسخهء دانشگاه 2 / 1547 مورخ 1304 قمرى . 6 . تشريح بدن انسان ، ترجمهء محمد حسين افشار ، تهران ( بىناشر ) ، 1270 ه ق ( - 1233 شمسى ) 375 صفحه . 7 . كتاب جراحى مشتمل بر دو جلد و يك رساله در كحالى ، تهران ، كارخانهء رضاقلى ناظم مدرسهء دار الفنون 1273 قمرى ( - 1236 شمسى ) . 8 . جلاء العيون ، نسخهء خطى دانشكدهء پزشكى ، شمارهء 79 مورخ 1287 قمرى ؛ چاپ تهران ، مورخ 1300 قمرى در 268 صفحه . 9 . زبدة الحكمه ترجمه و نگارش علىنقى بن محمد اسمعيل حكيم الملك ، نسخهء خطى شيراز ، مورخ 1298 قمرى و نسخهء خطى كتابخانه ملك به شمارهء 3 / 6193 و نسخهء خطى دانشگاه به شمارهء 1 / 1547 ؛ چاپى تهران 1272 قمرى ، خشتى در 95 صفحه ؛ نسخهء ديگرى از همين كتاب ترجمهء مصطفى اصفهانى ، چاپ تهران 1280 در 257 صفحه . 10 . وبائيه ترجمه و تحرير علىنقى جديد الاسلام در 1269 قمرى ، نسخهء خطى كتابخانهء ملى ايران ف 349 و نسخهء اصل ف 369 . 11 . بيست باب در تشريح ، ترجمهء محمد حسين بن ميرزا بزرگ تهرانى ، نسخهء كتابخانهء ملى تهران ف 213 مورخ 1269 قمرى ؛ چاپى تحت عنوان تشريح بدن انسان ذيل شمارهء 6 ذكر شد كه همان كتاب مذكور در متن است .